Wat hebben werkgevers zoals Solvay, Orange en de gemeente Sint-Gillis met elkaar gemeen?
Samen met nog 47 andere werkgevers maken zij deel uit van een netwerk dat in actie komt:
het CEASE-netwerk.
Deze werkgevers en organisaties hebben ervoor gekozen zich actief in te zetten tegen partnergeweld.
Wat houdt dat precies in? Waarom een netwerk? Hoe werkt het en met welke hulpmiddelen?
Gendergerelateerd geweld kan vele vormen aannemen: huiselijk geweld, partnergeweld, interpersoonlijk geweld, fysiek, psychologisch, economisch of seksueel geweld[1]…
Meer specifiek definieert de Belgische Interministeriële Conferentie partnergeweld als "een geheel van gedragingen, handelingen en houdingen van een partner of ex-partner die erop gericht zijn de andere te controleren en te domineren."
Partnergeweld is gendergerelateerd en kan zowel mannen als vrouwen treffen. Toch blijft de vaststelling dat vrouwen nog steeds in overgrote meerderheid het slachtoffer zijn van deze vorm van geweld.
België zet zich op verschillende beleidsniveaus (federaal, gewestelijk en lokaal) in voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen.
Van het Verdrag van Istanbul[2] tot lokale en maatschappelijke initiatieven: er bestaan tal van maatregelen op het vlak van preventie en bescherming.
Maar welke meerwaarde biedt een netwerk zoals CEASE voor organisaties en werkgevers, naast de bestaande instrumenten?
Lange tijd werd partnergeweld beschouwd als een privéaangelegenheid, waar werkgevers zich niet mee hoefden bezig te houden.
Nochtans lopen de economische kosten van dit geweld volgens het Europees Instituut voor Gendergelijkheid op tot miljarden euro's[3].
Uit een studie die in 2019 werd uitgevoerd bij zes grote ondernemingen[4] blijkt dat 55% van de mensen die partnergeweld meemaakten, aangeeft dat dit gevolgen heeft voor hun werk: absenteïsme, presenteïsme en te laat komen.
Hun productiviteit daalt en sommigen zien zich zelfs genoodzaakt hun job op te geven.
En soms vindt het geweld zelfs plaats op of in de onmiddellijke omgeving van de werkplek.
Andere studies tonen een zeer concrete realiteit aan: het geweld stopt niet aan de voordeur. Het blijft niet alleen een impact hebben op het slachtoffer zelf, maar ook op de omgeving. In 55% van de gevallen vertrouwden slachtoffers zich toe aan collega's of leidinggevenden, die zich daardoor eveneens geraakt voelen en hinder ondervinden in hun werk.
De gevolgen voor ondernemingen zijn dus reëel en brengen zowel directe kosten (zoals productiviteitsverlies) als indirecte kosten (bijvoorbeeld reputatieschade) met zich mee.
Voor ondernemingen is het dus in hun eigen belang om in actie te komen.
Dankzij het CEASE-netwerk "nemen werkgevers niet de plaats van gespecialiseerde hulpverleningsdiensten in. Wel kunnen zij een essentiële rol spelen: signalen herkennen, slachtoffers een luisterend oor bieden, hen doorverwijzen naar de juiste hulpverlening en eenvoudige beschermende maatregelen nemen." - https://cease-violence.eu/nl/het-netwerk/
Door zich aan te sluiten bij het netwerk krijgen werkgevers toegang tot sensibiliserings-acties en opleidingen voor hun personeel.
Van de onderneming een plek maken waar mensen zich veilig voelen om zich uit te spreken en hulp te zoeken, begint ruim vóór de gevolgen van geweld zich manifesteren.
Afgelopen juni woonde het Vrouwenforum de voorstelling bij van een nieuw instrument: de CEASE-actiehandleiding.
Deze handleiding werd ontwikkeld vanuit de praktijk en vertrekt van de zeer concrete vragen waarmee ondernemingen geconfronteerd kunnen worden.
Wat doe je wanneer er een vermoeden bestaat dat iemand binnen de onderneming slachtoffer is van partnergeweld?
Hoe reageer je wanneer een slachtoffer zich bekendmaakt?
Wat doe je wanneer een collega een melding maakt?
Hoe handel je in een noodsituatie?
Zeven grote beslissingspijlers, afgestemd op de concrete realiteit van elke onderneming (haar identiteit, haar vertrouwens- of referentiepersonen, haar infrastructuur en haar preventiedienst), maken het mogelijk om gepast en op maat te reageren.
Maar de kracht van een netwerk beperkt zich niet tot hulpmiddelen alleen: ze groeit dankzij de uitwisseling tussen de leden.
De leden delen concrete ideeën en goede praktijken. Bijvoorbeeld: samen als team luisteren naar een podcast over partnergeweld, visitekaartjes met noodnummers zichtbaar ter beschikking leggen, een afgesloten ruimte beschikbaar stellen…
Want het is beter niet te wachten tot partnergeweld de werkvloer bereikt om erover na te denken.
Want een gezamenlijke preventieve aanpak van partnergeweld bevordert een mentaliteitsverandering en beschermt slachtoffers, hun omgeving én organisaties.
Christine Beausaert
[1] Zie: « Implications des entreprises dans les violences faites aux femmes. Un focus sur les violences conjugales » P. Hely et S. Léon, Pour le Solidarité, déc. 2024
[2] Zie: “Verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld – Handleiding voor professionals” G. de Pascale en D.Bernard
[3] https://eige.europa.eu/sites/default/files/documents/20213229_mh0921238enn_pdf.pdf
[4] One in Three Women
